Sleutels en relaties

Deze module gaat over relationele databases. Dat betekent dat tabellen in een database een relatie kunnen hebben met andere tabellen.

¯\_(ツ)_/¯ Het databasesysteem Postgres noemt een tabel een relation, dus als je een fout maakt zie je soms ‘relation … does not exist’ of zoiets; dan bedoelt Postgres een tabel. Naar mijn mening is dat incorrect gebruik van de term relatie; dat is iets tussen twee tabellen. Vind ik.

Sleutels

Elke rij in een tabel is de vastlegging (een record) van een feit, ding, gebeurtenis etc. Dat zou een ‘uniek’ iets moeten zijn. Zouden we leerlingen alleen met voornaam opslaan, dan krijgen we al gauw een probleem. Zelfs de combinatie van voor- en achternaam en geboortedatum is niet altijd uniek. (De docent heeft een vriend die hier daadwerkelijk last van heeft gehad!). Om die reden is het handig een technische unieke identificatiekolom te maken. Die noemen we vaak id:

Tabel 5 Docent

id	voornaam	achternaam
1	Merijn	Vogel
2	Arthur	Rump
3	Pieter	van Engelen
4	Karen	van Wichen

Zo’n kolom heet primary key, de belangrijkste sleutel, van de tabel. Een tabel kan maximaal 1 primary key hebben.

Bij het aanmaken van een tabel met SQL vertellen we dit ook aan de database:

CREATE TABLE Docent (id int PRIMARY KEY, voornaam VARCHAR, achternaam VARCHAR);

Stel, we maken een tweede tabel met parcoursen:

Tabel 6 Parcours

id	naam
100	Informatica
101	Filosofie

Deze heeft ook een primary key.

Relatie

Nu willen we graag docenten en parcoursen aan elkaar koppelen. Voor het gemak gaan we ervan uit dat elke docent maar 1 parcours kan geven. We kunnen dan de tabel van docenten uitbreiden:

Tabel 7 Docent

id	voornaam	achternaam	parcours_id
1	Merijn	Vogel	100
2	Arthur	Rump	100
3	Pieter	van Engelen	100
4	Karen	van Wichen	101

We noemen hier niet de naam van het parcours, maar we verwijzen naar de primary key van de tabel parcours. Dit legt de relatie vast tussen de twee tabellen. Door te wijzen naar de primary key van de andere tabel helpen we de database: deze kan efficiënt de gegevens bij elkaar halen.

Dit kunnen we aan SQL vertellen op bijvoorbeeld de volgende manier:

ALTER TABLE Docent ADD COLUMN parcours_id int REFERENCES Parcours(id);

De kolom parcours_id heet een foreign key: de primaire sleutel van een andere (foreign) tabel.

De relatie tussen twee tabellen loopt via de primaire sleutel van een van de twee tabellen. Een rij in een tabel verwijst naar de id-kolom van de tabel waar die een relatie mee heeft.

In een plaatje:

Databases zullen een relatie afdwingen: je kunt alleen nieuwe rijen toevoegen die aan de relatie voldoen; en je kunt rijen niet weghalen als er een verwijzing naartoe is. Die bescherming is een belangrijke eigenschap van relationele databases.