# Rechtspraak door de computer

Kunnen computers rechters vervangen? En willen we dan dat computers rechters vervangen?

- [NOS: Kans op herhaling criminelen jarenlang verkeerd berekend door reclassering](https://nos.nl/artikel/2602058-kans-op-herhaling-criminelen-jarenlang-verkeerd-berekend-door-reclassering) (2026)

  Hoe het in de praktijk mis kan gaan met het gebruik van algoritmes voor rechtspraak.

  - [NOS: Directeur reclassering over vernietigend rapport: 'Onvoldoende kennis algoritmes'](https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2602206-directeur-reclassering-over-vernietigend-rapport-onvoldoende-kennis-algoritmes) (2026)

    De directeur van Reclassering Nederland reageert bij Nieuwsuur.

- [Mr. Online: In 2030 zullen computers rechtspreken](https://www.mr-online.nl/in-2030-zullen-computers-rechtspreken/) (2016)

  Hoogleraar Recht in Informatica aan de Universiteit Leiden Jaap van den Herik voorspelt dat tussen 2030 en 2040 computers het merendeel van de vonnissen zullen uitspreken.

- [OpenRecht: Computers zullen nooit rechtspreken!](https://web.archive.org/web/20220814080228/https://www.openrecht.nl/commentaar/e5b18b58-f90c-4960-850b-f3e34eb100bb/) (2022) en [Recht.nl: Column: De zwarte doos gaat rechtspreken?!](https://www.recht.nl/5822486b48edcf151603/column-de-zwarte-doos-gaat-rechtspreken) (2016)

  Leo van der Wees (Senior raadsadviseur Recht & ICT bij de Raad voor de Rechtspraak, maar hier op persoonlijke titel) heeft wel wat kanttekeningen bij de uitspraken van Van den Herik.

- [AD: Ongeloof om Nederlandse rechter die ChatGPT gebruikt in vonnis: ‘Dit kan echt niet’](https://www.ad.nl/binnenland/ongeloof-om-nederlandse-rechter-die-chatgpt-gebruikt-in-vonnis-dit-kan-echt-niet~ae3288e10/) (2024)

  Dit gaat alleen nog maar over een rechter die ChatGPT gebruikt, maar de argumenten zijn breder toepasbaar.

- [Tweakers: Rechtspraak stelt AI-strategie vast, ziet kansen voor beperkt gebruik van AI](https://tweakers.net/nieuws/235850/rechtspraak-stelt-ai-strategie-vast-ziet-kansen-voor-beperkt-gebruik-van-ai.html) (2025)

  Sinds 2025 heeft "de Rechtspraak" een 10-puntenplan voor verantwoord gebruik van AI in de rechtspraak:

  - [Rechtspraak: AI voor een rechtvaardige Rechtspraak](https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/innovatie-binnen-de-rechtspraak/ai-strategie)

    \*\* / De 10 punten, zoals opgesteld door de Rechtspraak.

- [NRC: Neem het recht in eigen hand, met de AI-Verkenner](https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/21/neem-het-recht-in-eigen-hand-met-de-ai-verkenner-a4910136) ([Link voor niet abonnees](https://archive.is/vRWo0)) (2025)

  Een interessant experiment met AI-rechtspraak, zonder dat er daadwerkelijk recht wordt gesproken. Het doel is juist om mensen er samen uit te laten komen.

- [NSO Eques: Rechtspraak in het tijdperk van AI - Interview met prof. dr. mr. A.U. Janssen](https://equesnijmegen.nl/rechtspraak-in-het-tijdperk-van-ai-interview-met-prof-dr-mr-a-u-janssen/) (2024)

  \*\* / Deze hoogleraar ziet ook mogelijkheden voor het gebruik van AI, maar heeft toch ook nog veel vragen.

- [RJB Advocatuur: De computer als rechter - (on)mogelijk?](https://rjbadvocatuur.nl/rjblog/de-computer-als-rechter/) (2014)

  \*\*\*\* / Advocaat Robert Bakker vind computers te "recht toe recht aan" voor goede rechtspraak en legt dat uit.

- [CPO Academy: "De rechtspraak leent zich natuurlijk niet voor 'computer says no'-achtige scenario's"](https://web.archive.org/web/20231204071203/https://www.ru.nl/cpo/academy/columns/rechtspraak-leent-natuurlijk-computer-says-no/) (2018)

  \*\* / Mr. Jozua van der Beek wil voorzichtigheid, maar ziet mogelijkheden voor ondersteuning.

  - Voor wie de "Computer says no"-referentie niet kent: [Little Britain](https://www.youtube.com/watch?v=x0YGZPycMEU)

- [Cathy O'Neil: Civilian Casualties: Justice in the Age of Big Tech uit het boek Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy](https://quadraam.sharepoint.com/:b:/s/QH991117889/EeFMqK2UE9lDs2c-AqDGcD8BIyOXe3GYI0i0L-qB64mOmg?e=hWbtir) (2016)

  \*\*\* / Hoe Big data en de inherente vooroordelen kunnen leiden tot ongelijkheid, waarom dat een mogelijk gevaar is voor de rechtspraak en de democratie.

- [HVG Law: We evalueerden 40+ juridische AI-tools: dit zijn onze bevindingen](https://www.hvglaw.nl/2025/09/24/we-evalueerden-40-juridische-ai-tools-dit-zijn-onze-bevindingen/) (2025)

  Bij dit advocatenkantoor gingen ze op zoek naar de AI-tools die hen het beste konden ondersteunen en hier beschrijven ze de criteria die ze daarvoor hanteren.