# Een slimme stad (vol camera's?)
 
Wat als elke camera in jouw stad weet wie je bent? En wie beslist eigenlijk hoe die stad eruitziet — de bewoners, of de techbedrijven die de software leveren?

## Wat is een smart city?
 
* [OnLogic: Wat is een smart city en wat zijn de voordelen?](https://www.onlogic.com/nl/blog/wat-is-een-smart-city-en-wat-zijn-de-voordelen/) (2023)
 
  \* / Een prima introductie — maar houd er rekening mee dat OnLogic computers voor smart cities wil verkopen.
 
* [Netkwesties: Smart city? Niet doen!](https://www.netkwesties.nl/1490/smart-city-niet-doen.htm) (2021)
 
  \*\* / Hoogleraar Herman van den Bosch vindt dat smart cities zelden de échte problemen oplossen. Waarom niet?
 
* [Gebiedsontwikkeling.nu: Maakt de slimme stad ons juist dom?](https://www.gebiedsontwikkeling.nu/artikelen/maakt-de-slimme-stad-ons-juist-dom/) (2021)
 
  \*\* / Inge Janse waarschuwt: als je alleen meet wat je kunt meten, verlies je andere waarden uit het oog. Wat raken we kwijt als we een stad reduceren tot data?
 
* [De Correspondent: In de stad van de toekomst praten lantaarnpalen mee en burgers niet](https://decorrespondent.nl/9148/in-de-stad-van-de-toekomst-praten-lantaarnpalen-mee-en-burgers-niet/2704b9ee-2939-0ea1-0cae-cf446620f2c3) (2019)
 
  \*\* / Maurits Martijn en Sanne Blauw doen verslag van de Smart City Expo in Barcelona. Waar adverteren de techbedrijven voor — en waar praten ze juist níet over?
 
  - [De Correspondent: Zo voorkomen we dat onze steden veranderen in laboratoria voor techbedrijven](https://decorrespondent.nl/8977/zo-voorkomen-we-dat-onze-steden-veranderen-in-laboratoria-voor-techbedrijven/c64378e4-c8ba-04c6-2d14-0d0db3cee756) (2019)
 
    \*\* / Zijn er alternatieven? Over inspraak door inwoners, open standaarden en minder afhankelijkheid van één groot bedrijf.

* [De Correspondent: Nee, je hebt wél iets te verbergen](https://decorrespondent.nl/209/nee-je-hebt-wel-iets-te-verbergen/5ea88809-1447-0ffe-3398-d9cd36caa01c) (2013)
 
  \* / Terug naar de basis: waarom is privacy eigenlijk belangrijk — ook als je "niets te verbergen hebt"?
 
## The Line: de smart city als droom én nachtmerrie
 
The Line was de meest ambitieuze smart city ooit: een 170 kilometer lange, volledig geautomatiseerde stad in de Saoedische woestijn, ontworpen voor 9 miljoen mensen. In september 2025 werd de bouw stilgelegd. Wat ging er mis — en wat zegt dat over de beloften van de slimme stad?
 
- [NEOM / Tonomus: Cognitive technology and smart thinking: redefining city living](https://web.archive.org/web/20250429051227/https://tonomus.neom.com/en-us/insights/cognitive-technology-and-smart-thinking-redefining-city-living) (2024)

  \* / NEOM's eigen beschrijving van wat "frictionless living" inhoudt: de stad weet wanneer je vlucht vertrekt, haalt je koffer op en vult je koelkast bij.

- [Reuters/Context: Saudi 'surveillance city' — would you sell your data to The Line?](https://www.context.news/digital-rights/saudi-surveillance-city-would-you-sell-your-data-to-the-line) (2022)

  \*\* / Inwoners worden betaald voor hun data. Digitalrechtexperts noemen het een "privacy disaster waiting to happen". Is betaald worden voor je gegevens een eerlijke deal?

- [Prospect Magazine: Welcome to Neom, Saudi Arabia's desert dystopia in the making](https://www.prospectmagazine.co.uk/world/60422/welcome-to-neom-saudi-arabias-desert-dystopia-in-the-making) (2022)
  
  \*\*\* / Architectuurcriticus Deyan Sudjic betoogt dat je in een stad juist ook anoniem moet kunnen zijn, wat in The Line nergens een optie is.
 
## Surveillance in de stad
 
* [Kaspersky: Wat is gezichtsherkenning?](https://www.kaspersky.nl/resource-center/definitions/what-is-facial-recognition) (n.d.)
 
  \* / Een korte technische introductie van gezichtsherkenning, een lijst aan toepassingen, voorbeelden, voordelen en nadelen. En natuurlijk een slotalinea met reclame voor Kaspersky Security anti-virus, je weet waar je dit leest.
 
* [Autoriteit Persoonsgegevens: Gezichtsherkenning](https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/identificatie/biometrie/gezichtsherkenning) (2025)
 
  \*\* / De Nederlandse privacytoezichthouder legt uit wanneer gezichtsherkenning is toegestaan — en waarom dat bijna nooit is.
 
- [Nieuwsuur: Gaat de politie te ver met gezichtsherkenning?](https://nos.nl/nieuwsuur/video/2505548-gaat-de-politie-te-ver-met-gezichtsherkenning) (2024)

  Item van Nieuwsuur over het gebruik van AI, waaronder gezichtsherkenning, door de politie. De AI-wet waarover wordt gesproken is inmiddels aangenomen in het Europees Parlement, zie de bronnen bij {doc}`ai_werk` voor meer daarover.

  - [Nieuwsuur: Politie experimenteert met gezichtsherkenning, maar wetgeving ontbreekt](https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2503831-politie-experimenteert-met-gezichtsherkenning-maar-wetgeving-ontbreekt) (2024)

    Een geschreven variant van dit item.
 
* [Universiteit van Amsterdam: 4 tips om gezichtsherkenningssystemen te misleiden](https://www.uva.nl/programmas/bachelors/beta-gamma/open-dagen-en-events/digital-future/gezichtsherkenning.html) (n.d.)
 
  \* / Hoe kun je je onttrekken aan gezichtsherkenning? En wat zegt het dat dit überhaupt nodig is?

- [Bright: Bewakingssysteem China groter dan gedacht: half miljard camera's](https://www.bright.nl/nieuws/1132614/china-gezichtsherkenning-surveillance-spionage-cameras.html) (2022)

  China laat zien wat je ook met gezichtsherkenning kunt doen, zeker voor gebruik in een [sociaalkredietsysteem](https://nl.wikipedia.org/wiki/Chinees_sociaalkredietsysteem).